Chứng khoán hoá (securitization) các khoản cho vay và các tài sản khác là một
phương pháp huy động vốn và hạn chế rủi ro đơn giản của ngân hàng, đơn giản đến
mức người ta có thể ngạc nhiên tự hỏi tại sao nó lại không được phát triển đầy
đủ từ trước những năm 1970, 1980.
Chứng khoán hoá tài
sản đòi hỏi ngân hàng phải dành rlêng một nhóm các tài sản sinh lời – như các
khoản cho vay mua nhà thế chấp hoặc cho vay tiêu dùng – và bán ra thị trường
các chứng khoán được phát hành trên những tài sản đó.
Chứng khoán hoá các khoản cho vay
Khi các tài sản được
thanh toán, ví dụ như khi người đi vay hoàn trả vốn vay và lãi cho ngân hàng,
ngân hàng sẽ chuyển khoản thanh toán này cho người sở hữu những chứng khoán nói
trên. Về bản chất, các khoản cho vay của ngân hàng đã chuyển thành chứng khoán
được mua bán tự do. Về phần mình, ngân hàng sẽ nhận lại phần vốn đã bỏ ra để có
các tài sản đó và sử dụng nguồn vốn này vào việc tạo ra những tài sản mới hoặc
để trang trải các khoản chi phí hoạt động.
Ngân
hàng hay các tổ chức tài chính khác có những khoản cho vay được chứng khoán hoá được gọi là những người khởi tạo và các khoản cho vay sẽ được
chuyển cho tổ chức phát hành . Tổ chức phát hành thường hoàn toàn độc lập với tổ
chức khởi tạo và do đó, việc các ngân hàng phá sản cũng không tác động tới trạng
thái của các khoản cho vay được chứng khoán hoá. Một tổ chức được ủy thác sẽ có
trách nhiệm giám sát và đảm bảo rằng tổ chức phát hành dã thực hiện đầy đủ các
yêu cầu cho việc chuyển giao các khoản nợ và cung cấp đầy đủ các dịch vụ đã cam
kết (bao gồm cả việc thực hiện bảo lãnh, đảm bảo các yêu cầu về thế chấp đề
phòng trường hợp một số lượng lớn các khoản cho vay không thể thu hồi được). Tổ
chức được uỷ thác sẽ tiến hành tập trung và phân phối cho nhà đầu tư những khoản
thu nhập từ các khoản cho vay. Tổ chức này cũng đồng thời thực hiện đầu tư tạm
thời những khoản tiền thu về trước ngày thanh toán cho người đầu tư.
Đầu tư thông qua hoạt
động chứng khoán hoá giúp ngân hàng đa dạng hoá, giảm rủi ro,
giảm các chi phí đối với việc giám sát các khoản cho vay. Chứng khoán hoá cũng
giúp ngân hàng tạo ra các tài sản có tính thanh khoản cao trên cơ sớ những tài
sản kém thanh khoản, tạo cho ngân hàng một nguồn vốn mới từ các khoản cho vay của
mình.
